Το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) με την
ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρα Ρομά
στις 8 Απριλίου 2013 γνωστοποιεί πως στις 29 Μαρτίου 2013 στη Βουλή το ΕΠΣΕ
οργάνωσε συνάντηση ενημέρωσης βουλευτών και στελεχών των πολιτικών κομμάτων ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ και Οικολόγοι-Πράσινοι για τα προβλήματα
των Ρομά. Τα θέματα που συζητήθηκαν ακολουθούν. Την ενημέρωση του ΕΠΣΕ
συμπλήρωσαν παρεμβάσεις πρώην Ειδικής
Γραμματέα Υπουργείου Παιδείας και πρώην
Ειδικού Συμβούλου για θέματα των Ρομά του Υφυπουργού Πολιτισμού που είχε
προσκαλέσει το ΕΠΣΕ. Το ΕΠΣΕ ζήτησε από τα κόμματα αυτά να κάνουν παρεμβάσεις
στη Βουλή, στην Ευρωβουλή και σε αρμόδιους παράγοντες για τα θέματα αυτά και τα
κάλεσε να επισκεφθούν προσεχώς κοινότητες Ρομά που αντιμετωπίζουν σοβαρά
προβλήματα. Ακολουθούν οι δύο πρώτες ερωτήσεις που κατατέθηκαν από βουλευτές
της ΔΗΜΑΡ σχετικά με τα Προγράμματα Εκπαίδευσης παιδιών Ρομά του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και
του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου
Αθηνών και την κατά παράβαση του νόμου αναφορά σε καταγωγή ή ιθαγένεια
συλληφθέντων ατόμων στα δελτία τύπου της Ελληνικής
Αστυνομίας και του Λιμενικού Σώματος.
ΕΛΛΗΝΙΚΟ
ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ (ΕΠΣΕ)
Τ.Θ. 60820, 15304 Γλυκά Νερά, Tηλ. 2103472259 Fax:
2106018760
Συνάντηση για
θέματα Ρομά στη Βουλή
29
Μαρτίου 2013
Α.
Εκπαίδευση
1. 12ο Δημοτικό Σχολείο Ασπροπύργου: Απόφαση ΕΕΔΑ (11/12/2012) στην υπόθεση Σαμπάνη
και λοιποί κατά Ελλάδας[1]: Παραβίαση του άρθρου 14 της ΕΣΔΑ σε συνδυασμό με το άρθρο 2 του
Πρωτοκόλλου υπ’ αρ. 1 - «Το Δικαστήριο θεωρεί ότι υπό τις
περιστάσεις της υπό κρίσης υπόθεσης, οι συνθήκες υπό τις οποίες λειτούργησε το
12ο σχολείο κατά τα σχολικά έτη 2008-2009 και 2009-2010 είχαν οριστικά ως
αποτέλεσμα να υπάρξει για άλλη μια φορά δυσμενής διάκριση κατά των
προσφευγόντων… Κατ’ εφαρμογή του Άρθρου 46 (υποχρεωτική ισχύς και εκτέλεση των
αποφάσεων) της ΕΣΔΑ, το ΕΔΔΑ συνιστά στην Ελλάδα να μετεγγράψει σε άλλα δημόσια
σχολεία όσα αιτούντα παιδιά είναι ακόμα σε σχολική ηλικία και να εγγράψει όσα
αιτούντα παιδιά είναι πια ενήλικα σε σχολεία δεύτερης ευκαιρίας ή κέντρα
εκπαίδευσης ενηλίκων.» Προηγούμενη
ανάλογη καταδίκη από το ΕΔΔΑ
(5/8/2012) στην υπόθεση Σαμπάνης και
λοιποί κατά Ελλάδας.[2]
2. 4ο Δημοτικό Σχολείο Σοφάδων: Αναμένεται απόφαση ΕΔΔΑ στην υπόθεση Λαβίδα και λοιποί κατά Ελλάδας.[3] Αθηνά Λινού,
Ειδική Γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας, στη Βουλή - Ειδική Μόνιμη Επιτροπή
Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (23/1/2013): «Στα περισσότερα σχολεία… έχουμε καταφέρει
να υπάρχει μια ομαλή συμβίωση των παιδιών [Ρομά με μη Ρομά], σε μερικές
περιοχές δεν τα καταφέραμε καλά. Ένα κλασικό παράδειγμα είναι το παράδειγμα των
Σοφάδων Καρδίτσας, αλλά και κάποια παραδείγματα μέσα στην Καρδίτσα.» Ετήσια
Έκθεση 2012 Συνηγόρου του Πολίτη: «Στις αρχές του 2012, με απόφαση του
ΥΠΑΙΘΠΑ, δρομολογήθηκε, χωρίς την απαιτούμενη προηγούμενη προετοιμασία όλων των
εμπλεκομένων, η μετεγγραφή μαθητών της Α’ τάξης του 4ου Δημοτικού σε 7 σχολεία
των Σοφάδων και άλλων χωριών της περιοχής. Η απόφαση αυτή, επειδή πυροδότησε
έντονες αρνητικές αντιδράσεις γονέων και τοπικών παραγόντων, τελικά δεν
υλοποιήθηκε. Σε σύσκεψη που συγκάλεσε το ΥΠΑΙΘΠΑ με εκπροσώπους όλων των
εμπλεκόμενων φορέων της περιοχής και του Συνηγόρου αποφασίστηκε τελικά, μεταξύ άλλων,
να μετεγγραφούν 9 μαθητές της Α’ τάξης του 4ου Δημοτικού οι οποίοι να πληρούν
τα μαθησιακά και ηλικιακά κριτήρια στο 1ο και 2ο Δημοτικό Σοφάδων,
με παράλληλη ένταξή τους σε τάξεις υποδοχής. Επίσης, σύμφωνα με δελτίο τύπου
που εξέδωσε το αρμόδιο υπουργείο, ορίστηκε η εγγραφή μαθητών του 5ου
Νηπιαγωγείου στην Α’ τάξη σε σχολεία της πόλης των Σοφάδων από το σχολικό έτος
2012-2013 σε ποσοστό που δεν θα υπερβαίνει το 20% του μαθητικού πληθυσμού κάθε
σχολείου. Μέχρι τα τέλη του 2012 η υλοποίηση των παραπάνω δεν είχε προχωρήσει.
Οι γονείς των 5, τελικά, μαθητών που ενεγράφησαν στο 1ο και το 2ο Δημοτικό
ζήτησαν να επιστρέψουν τα παιδιά τους στο 4ο καθότι η προσαρμογή τους στα
σχολεία αυτά δεν ήταν εφικτή.»[4] Απάντηση της Viviane Reding εξ ονόματος της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ερώτηση ευρωβουλευτή για το 4ο ΔΣ Σοφάφων (2.4.2012): «Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη του
Αξιότιμου Μέλους ότι τα μέτρα που λήφθηκαν σ’ αυτήν την περίπτωση δεν βοηθάνε
αρκετά στην αποτελεσματική κατάργηση του διαχωρισμού, παρότι καταδεικνύουν
πρόθεση αντιμετώπισης του ζητήματος. Η Επιτροπή, στην ανακοίνωση της του
Απριλίου 2011 , ζήτησε από τα κράτη μέλη να καταπολεμήσουν τις διακρίσεις και
τον διαχωρισμό στην εκπαίδευση, να παράσχουν πρόσβαση σε εκπαίδευση υψηλού
επιπέδου, και να διασφαλίσουν την ολοκλήρωση της παρακολούθησης πρωτοβάθμιας,
τουλάχιστον, εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά Ρομά. Σ’ αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή
υπενθυμίζει πως τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την οργάνωση και το
περιεχόμενο των εκπαιδευτικών τους συστημάτων.» [5]
3. 3ο Δημοτικό Σχολείο Σπάτων: Απάντηση Υπουργείου Παιδείας σε κοινοβουλευτική ερώτηση (27/12/2012):[6] «Επιπλέον … κατά το σχολικό έτος 2009-201 ήταν εγγεγραμμένοι βάσει της
ηλικίας τους στο 3ο ΔΣ Σπάτων συνολικά 21 μαθητές Ρομά. Μερικοί εξ
αυτών φοίτησαν κατά διαστήματα έως τα τέλη Νοεμβρίου 2009. Στη συνέχεια
διέκοψαν στο σύνολό τους τη φοίτηση. Παρέμειναν ωστόσο εγγεγραμμένοι έως το
τέλος του σχολικού έτους 2009-201, οπότε και απερρίφθησαν λόγω απουσιών. Το
σχολικό έτος 3010-2011 επανεγγράφησαν απευθείας για να επαναφοιτήσουν, αλλά και
πάλι δεν φοίτησαν… Κατά τα επόμενα σχολικά έτη 2011-2012 και 2012-2013 δεν
έχουν εγγραφεί μαθητές Ρομά στο 3ο ΔΣ Σπάτων. Ως εκ τούτου δεν έχει
υποβληθεί… αίτημα για τη δημιουργία Τάξης Υποδοχής.». Η απάντηση αυτή «διαψεύδεται»
κατ’ αρχή από απάντηση Υπουργείου
Παιδείας σε κοινοβουλευτική ερώτηση (12/1/2011):[7] «Με τις ενδεχόμενες φάσεις προσλήψεων εκπαιδευτικών κλάδου ΠΕ70-Δασκάλων, θα μεριμνήσει για τις τάξεις
υποδοχής των παιδιών του καταυλισμού Ρομά στα Σπάτα και συγκεκριμένα στο 3ο
ΔΣ Σπάτων, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη και συνεχής συμμετοχή αυτών στην
εκπαιδευτική διαδικασία.» Ο μοναδικός πραγματικός λόγος εκπαιδευτικού αποκλεισμού των παιδιών Ρομά
Σπάτων υπήρξε η άρνηση του σχολείου να τα ενσωματώσει με την αιτιολογία ή την
πρόφαση πως δεν είχε διαθέσιμους χώρους και εκπαιδευτικούς για τη δημιουργία
τάξεων υποδοχής.
4. Γενικό πρόβλημα σχολείων-γκέτο: Συνήγορος του Πολίτη στη Βουλή - Ειδική Μόνιμη
Επιτροπή Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (16/1/2013): «Αυτά τα σχολεία που ονομάζονται ‘σχολεία
γκέτο’ είναι ένα μεγάλο θέμα προς συζήτηση. Υπάρχουν, δυστυχώς, κάποιες
πρακτικές στη χώρα μας, αναφερθήκατε και προηγουμένως, που έχουν καταδικαστεί
διεθνώς. Για τη πρακτική του Ασπροπύργου, έχουμε καταδίκη από το Συμβούλιο της
Ευρώπης που λειτουργεί σχολείο απομονωμένο μόνο με παιδιά Ρομά. Όσοι από εσάς
ταξιδεύετε στην Β. Εύβοια μετά την Αρτάκη θα περνάτε από ένα μέρος που λέγεται
Καστέλα Ψαχνών, έχει το Τριθέσιο Δημοτικό σχολείο για όλα τα παιδιά και αμέσως
μετά από το χωριό υπάρχει το Μονοθέσιο Δημοτικό σχολείο για Ρομά. Αυτό είναι το
κλασσικό αποτέλεσμα των τοπικών αντιδράσεων και προκαταλήψεων που υπάρχουν μέσα
στις κοινότητες και βημάτων που δεν έχουν γίνει παρόλο που έπρεπε να έχουν
γίνει.» Ετήσια Έκθεση 2012 Συνηγόρου
του Πολίτη: «Τον Ιανουάριο του 2012
κάλεσε σε συνάντηση εργασίας όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και διευθυντές
σχολείων, όπου συζητήθηκε η διαμόρφωση σχεδίου δράσης ώστε να μειωθεί η
λειτουργία τάξεων (π.χ. στο 7ο Δημοτικό Σχολείο Κομοτηνής) ή σχολείων (π.χ. 12ο
Δημοτικό Σχολείο Κομοτηνής) όπου φοιτούν παιδιά αποκλειστικά αυτής της
πληθυσμιακής ομάδας. Για τον λόγο αυτό προγραμματίστηκε η κατανομή μέρους των
μαθητών σε διάφορα σχολεία της πόλης, εφόσον διασφαλίστηκε η συναίνεση των
γονέων τους, η μεταφορά τους, η λειτουργία τάξεων υποδοχής, η επιμόρφωση
εκπαιδευτικών και η ευαισθητοποίηση γονέων και μαθητών στα σχολεία αυτά. Η
εξέλιξη της υλοποίησης του σχεδίου παρακολουθείται από τον Συνήγορο.»[8] Απάντηση Υπουργείου Παιδείας σε κοινοβουλευτική ερώτηση (27/12/2012):[9] «Το ΥΠΑΙΘΠΑ επιδιώκει την ένταξη των απιδιών Ρομά στις κανονικές τάξεις.
Σημειώνεται ότι ο διαχωρισμός τους από τους λοιπούς μαθητές αντίκειται στο
Ελληνικό Σύνταγμα, το οποίο απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω φυλετικής ή
εθνοτικής καταγωγής στην εκπαίδευση.»
5. Προγράμματα εκπαίδευσης παιδιών Ρομά και παιδιών
Μουσουλμανικής Μειονότητας: Τα προγράμματα λήγουν στο τέλος του 2013 και δεν έχει
προγραμματισθεί προκήρυξη νέων ούτε παράταση ισχυόντων με αποτέλεσμα να
κινδυνεύει να ανασταλεί ή να ακυρωθεί το έργο τους.
Β.
Στέγαση
6. Καταυλισμοί Ασπροπύργου-Σπάτων: Έκθεση ECRI (15/9/2009):[1] «Η ECRI παρατήρησε σε μια επιτόπου
επίσκεψη σε καταυλισμούς Ρομά στον Ασπρόπυργο και τα Σπάτα κοντά στην Αθήνα,
ότι οι συνθήκες διαβίωσης κάποιων Ρομά εξακολουθούν να είναι απαράδεκτα
κατώτερες των διεθνών προτύπων. Η ECRI αναγνωρίζει ότι κάποιοι καταυλισμοί έχουν δημιουργηθεί εντός του πλαισίου
του νόμου και άλλοι όχι. Ωστόσο, ανησυχεί για το ότι όπως παρατηρήθηκε στον
Ασπρόπυργο και τα Σπάτα, κάποιοι καταυλισμοί Ρομά είναι απολύτως απομονωμένοι
από τον υπόλοιπο πληθυσμό, χωρίς τρεχούμενο νερό ή ηλεκτρικό και χωρίς
αποχετευτικό σύστημα ή πρόσβαση σε δημόσια συγκοινωνία. Οι καταυλισμοί αυτοί
δεν είναι εύκολα προσβάσιμοι και δεν υπάρχουν ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι που να
οδηγούν σε αυτούς και οι κάτοικοί τους ζουν σε αυτοσχέδια ή προκατασκευασμένα
σπίτια, χωρίς θέρμανση το χειμώνα και στέγες που στάζουν σε ορισμένες
περιπτώσεις, αφήνοντας έτσι τα ευπαθή άτομα όπως παιδιά, εγκύους και τους
ηλικιωμένους ιδιαίτερα εκτεθειμένους σε ασθένειες. Οι Ρομά που ζουν στους
καταυλισμούς αυτούς αντιμετωπίζουν επίσης στην καλύτερη περίπτωση αδιαφορία και
στη χειρότερη εχθρικότητα (όπως παρατηρήθηκε στον Ασπρόπυργο) από την πλευρά
κάποιων από τις τοπικές αρχές και όσων δεν είναι Ρομά. Η ECRI ενημερώθηκε ότι στον καταυλισμό του Ασπροπύργου η ελληνική κυβέρνηση είχε
μεταστεγάσει κάποιες κοινότητες στο βόρειο μέρος της χώρας σε καλύτερες
συνθήκες. Εν όψει της σοβαρότητας των προβλημάτων που αντιμετωπίζονται στον
καταυλισμό αυτό, είναι απαραίτητη η βοήθεια από την κυβέρνηση για τη
μεταστέγαση των Ρομά που παραμένουν εκεί. Αυτό είναι το πιο σημαντικό καθώς η
κατάσταση δημιούργησε εντάσεις ανάμεσα στους Ρομά και τους άλλους κατοίκους της
περιοχής.» Από
τότε η μόνη βελτίωση είναι η ασφαλτόστρωση του δρόμου προς τον καταυλισμό των
Σπάτων και η παροχή ύδρευσης σε αυτόν, ενώ αντίθετα τον Αύγουστο 2010 έγινε
παράνομη έξωση του καταυλισμού στον Ασπρόπυργο (θέση Ψάρι) που μετακινήθηκε σε
άλλη περιοχή (θέση Σοφό).
7. Καταυλισμός Χαλανδρίου: Στις 15/3/2013 επιδόθηκε σε 42
οικογένειες του καταυλισμού απόφαση του Γενικού
Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής – ΓΓΑΔΑ
(Φ.244/5551/12/26-2-2013) για την κατεδάφιση των κατοικιών τους που
χαρακτηρίστηκαν αυθαίρετες με αποφάσεις της πολεοδομίας πριν 17-18 χρόνια
(1995-1996) στις 14 Μαΐου 2013. Η απόφαση αγνοεί την υποχρέωση μετεγκατάστασης
των Ρομά για την οποία σε συνεδρίαση αρμόδιας Επιτροπής στις 14/12/2012
αποφασίστηκε να παραχωρηθεί έκταση 30.000 τμ σε όμορο οικόπεδο της περιοχής
Νομισματοκοπείου (πηγή: έγγραφο Συνηγόρου
του Πολίτη προς ΓΓΔΑ (αρ. πρ.
157002/9163/2013/5-3-2013) χωρίς όμως να προχωρήσει η υλοποίηση της
μετεγκατάστασης.
8. Καταυλισμός Σοφάδων: Έχουν συνταχθεί περίπου 300
εκθέσεις αυτοψίας αυθαιρέτων κατοικιών στον παλαιό οικισμό Ρομά Σοφάδων.
Μεγάλος αριθμός των θιγόμενων με τη συνδρομή του ΕΠΣΕ υπέβαλαν ενστάσεις το Μάιο 2012 η εξέταση των οποίων εκκρεμεί.
Στους υπολοίπους επιβλήθηκαν πρόσφατα πρόστιμα. Ετήσια Έκθεση 2012 Συνηγόρου του Πολίτη:[10] «Δεν απουσιάζουν όμως και αντίθετες περιπτώσεις, όπως αυτή του Δήμου
Σοφάδων, όπου εφαρμόστηκε εκτεταμένη επιχείρηση γενικής καταγραφής πολεοδομικών
αυθαιρέτων στον παλαιό οικισμό Ρομά, με τη σύνταξη εκατοντάδων εκθέσεων
αυτοψίας (255) για τα αυθαίρετα κτίσματα και με επιβολή προστίμων συνολικού
ύψους άνω των 5 εκατομμυρίων ευρώ… Χαρακτηριστικές
περιπτώσεις έμμεσης εκδίωξης των κατοίκων Ρομά αποτελούν ο αποκλεισμός της
ένταξης των οικισμών τους στο σχέδιο πόλης ή η ολιγωρία των αρχών για την
ολοκλήρωση της ένταξης στον Δήμο Σοφάδων και στο Δροσερό Ξάνθης… Στους Σοφάδες,
έπειτα από τροποποίηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου το καλοκαίρι του 2011,
επεκτάθηκαν οι χαρακτηρισμένοι χώροι αθλητικών εγκαταστάσεων σε χώρο του
Παλαιού Οικισμού που κατοικείται από σημαντικό πληθυσμό Ρομά. Εν προκειμένω ο
δήμος δεν έχει ενημερώσει τον Συνήγορο για τις ενέργειες στις οποίες σκοπεύει
να προβεί όσον αφορά τη στεγαστική αποκατάσταση των κατοίκων Ρομά, οι οποίοι θα
εξαναγκαστούν σε αποχώρηση από τις οικίες τους με την εφαρμογή του σχεδίου. Το
συγκεκριμένο ζήτημα έχει λάβει ευρύτερη διάσταση, καθώς ύστερα από σχετική
διαμαρτυρία των αναφερομένων προς τη Διεύθυνση Ισότητας της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής ζητήθηκε η χορήγηση στοιχείων, μεταξύ άλλων υπηρεσιών και από τον
Συνήγορο, προκειμένου να ακολουθήσει διερεύνηση της υπόθεσης από την Ευρωπαϊκή
Επιτροπή.»
9. Εξώσεις 2012-2013 χωρίς παροχή μετεγκατάστασης άρα
παράτυπες αν όχι παράνομες:
1.
Μάρτιος 2012: Αττική Οδός Κορωπί
2. Μάιος 2012: Ξηριάς Λαμίας
3.
Αύγουστος 2012: Βοτανικός Αθήνας
4.
Δεκέμβριος 2012: Καρακόνερο Ρόδου
5. Ιανουάριος
2013: Γουρνές Ηρακλείου Κρήτης
10. Στεγαστικά δάνεια: Υπήρξε αλόγιστη χορήγηση δανείων με προνομιακούς όρους και εγγύηση
Δημοσίου σε Ρομά που δεν κατοικούσαν σε καταυλισμούς ή/και δεν είχαν τη
δυνατότητα να τα αποπληρώσουν με αποτέλεσμα σήμερα η πλειοψηφία των
δανειοδοτηθέντων να μην κατοικεί στα σπίτια που (φέρεται πως) αγόρασαν και η
συντριπτική πλειοψηφία να μην τα έχουν αποπληρώσει με αποτέλεσμα να έχει
ζημιωθεί το Δημόσιο πάνω από 400 εκατομμύρια ευρώ (όπως έχει ζημιωθεί με πάνω
από 1400 εκατομμύρια ευρώ για τα αντίστοιχα δάνεια σε παλιννοστούντες). Για το
θέμα αυτό, μετά από καταγγελίες του ΕΠΣΕ και παραγγελίες του Εισαγγελέα του
Αρείου Πάγου, έχουν σχηματισθεί 24 δικογραφίες σε εισαγγελίες της χώρας που
δυστυχώς στρέφονται μόνο κατά των Ρομά αφήνοντας ανέπαφους τους ελεγκτικούς
μηχανισμούς της διοίκησης που είναι οι κυρίως υπεύθυνοι.
Γ. Αναφορά σε
καταγωγή Ρομά ή ιθαγένεια συλληφθέντων σε δελτία τύπου ΕΛ.ΑΣ. και Λ.Σ.
11. Σε συνέχεια της
Απόφασης 67/2002 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΧ), η
Ελληνική Αστυνομία εξέδωσε τις υποδειγματικές διαταγές 9001/5/24γ/23-4-2003,
9001/5/24ι/1-10-2003 και 7100/23/8-α/26-9-2004 καθιστώντας σαφές πως «δεν επιτρέπεται ανακοίνωση κοινωνικής
ομάδας, φυλετικής καταγωγής, εθνοτικής προέλευσης ή υπηκοότητας συλληφθέντος
προσώπου, ενώ με ιδιαίτερη προσοχή αντιμετωπίζονται θέματα ανακοινώσεων για
ανήλικους παραβάτες». Με την απόφαση της ΑΠΔΠΧ και τη
θέση που διαμορφώθηκε με τις εγκυκλίους της ΕΛ.ΑΣ. ευθυγραμμίστηκε και το
Λιμενικό Σώμα, όπως γνωστοποίησε με το 115056/104/21-10-2003 έγγραφό του στο
Συνήγορο του Πολίτη και το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι που
είχε υποβάλει σχετικό αίτημα, διευκρινίζοντας πως «δεν έχουμε καμιά αντίρρηση για την εξάλειψη της αναφοράς στην
ιθαγένεια των εκάστοτε συλλαμβανομένων ατόμων». Επί χρόνια οι εγκύκλιοι
αυτοί εφαρμόζονταν πιστά και στα δελτία τύπου υπήρχε αναφορά μόνο σε «ημεδαπούς» και «αλλοδαπούς». Πρόσφατα όμως και οι δυο υπηρεσίες αναφέρουν τη
συγκεκριμένη ιθαγένεια των αλλοδαπών (πχ. «υπήκοοι
Αλβανίας» κτλ), καθώς και τα εθνοτικά χαρακτηριστικά (ομογενείς, Ρομά,
αθίγγανοι, κτλ.). Χαρακτηριστικό είναι δελτίο τύπου της Γενικής Αστυνομικής
Διεύθυνσης Περιφέρειας Πελοποννήσου της 23/12/2012 όπου αναφέρονται πως
συνελήφθησαν «πέντε (5) ημεδαποί, δύο (2)
ημεδαποί ΡΟΜΑ, ένας (1) ημεδαπός ΡΟΜΑ, δύο (2) ημεδαπές, έξι (6) αλλοδαποί».[11]
Ερώτηση των
βουλευτών της ΔΗΜΑΡ, Μαρίας Γιαννακάκη και Μαρίας Ρεπούση σχετικά με τα
Προγράμματα Εκπαίδευσης παιδιών Ρομά του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου
Θεσσαλονίκης και του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
1 Απριλίου 2013
Ερώτηση
Προς τον κ. Υπουργό
Παιδείας & Θρησκευμάτων, Πολιτισμού & Αθλητισμού
Θέμα: «Σχετικά με
τα Προγράμματα Εκπαίδευσης παιδιών Ρομά του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου
Θεσσαλονίκης και του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών»
Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής
Εκπαίδευσης (ΠΤΔΕ) του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) υλοποιεί
πρόγραμμα, με τίτλο «Εκπαίδευση των παιδιών Ρομά στις Περιφέρειες Κεντρικής
Μακεδονίας, Δυτικής Μακεδονίας, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης». Αντίστοιχο
πρόγραμμα υλοποιείται και στο Εθνικό Καποδιστριακό Πρόγραμμα Αθηνών (ΕΚΠΑ).
Στόχος των προγραμμάτων είναι η
ενίσχυση της πρόσβασης των παιδιών Ρομά στην προσχολική αγωγή και στη συνέχεια
η έγκαιρη εγγραφή τους στην Α’ δημοτικού, η εξοικείωσή τους με το σχολείο και η
παραμονή τους σε αυτό σε όλη τη διάρκεια, τουλάχιστον, της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.
Ειδικότερα, η σχολική διαρροή
στους Ρομά ανέρχεται στο 77%, με βάση την πιο πρόσφατη καταγραφή. Οχτώ στα δέκα
παιδιά Ρομά εγκαταλείπουν το σχολείο, προτού ακόμη προλάβουν να ολοκληρώσουν τη
στοιχειώδη εκπαίδευση.
Οι στόχοι των προγραμμάτων
εξυπηρετούνται μέσα από μία σειρά ενεργειών που περιλαμβάνουν παρέμβαση στους
οικισμούς Ρομά από εξειδικευμένους ψυχολόγους και κοινωνικούς επιστήμονες,
ψυχοκοινωνική στήριξη των οικογενειών, υποστηρικτικά μαθήματα για την κάλυψη
γνωστικών κενών των παιδιών, ενδοσχολικές και εξωσχολικές παρεμβάσεις για την
ενίσχυση του ενδιαφέροντος των παιδιών για τη μάθηση μέσα από την ενεργή
εμπλοκή τους σε σειρά δραστηριοτήτων. Επιπρόσθετα, τα προγράμματα περιλαμβάνουν
μία σειρά από ενέργειες που απευθύνονται σε εκπαιδευτικούς και στελέχη
εκπαίδευσης, με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση τους σχετικά με
παιδαγωγικές καλές πρακτικές για τη συγκεκριμένη ομάδα αλλά και με τη στήριξη
του διδακτικού τους έργου σε ιδιαίτερα απαιτητικές και προκλητικές συνθήκες
όπως αυτές της εκπαίδευσης παιδιών Ρομά.
Οι δράσεις των προγραμμάτων
απευθύνονται και στην ευρύτερη κοινότητα διεκδικώντας την άρση των
προκαταλήψεων και τον περιορισμό του κοινωνικού στίγματος που συνοδεύει τον
πληθυσμό-στόχο.
Επειδή,
1. Η αντιμετώπιση του φαινομένου
του κοινωνικού αποκλεισμού και της φτώχειας αποτελεί βασική προτεραιότητα
πολιτικής όλων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό η
κοινωνική ένταξη και η ισότιμη μεταχείριση των ομάδων με πολιτισμικές
ιδιαιτερότητες συνιστούν ιδιαίτερη πρόκληση, δεδομένου ότι η εξασφάλιση τόσο
της αρμονικής συνύπαρξης εντός του ευρύτερου κοινωνικού ιστού - με όρους
δικαιοσύνης και δημοκρατίας- όσο και του σεβασμού της προσωπικότητας, είναι
αναγκαία προαπαιτούμενα για την κοινωνική συνοχή και ευημερία.
2. Η εκπαίδευση και η πρόσβαση
στη γνώση διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στην κοινωνικοποίηση των παιδιών και
συμβάλλει καθοριστικά στην κοινωνική συνοχή
3. Το πρόγραμμα του ΑΠΘ τελειώνει
στο τέλος του 2013 και δεν έχει υπάρξει ούτε προκήρυξη για νέο ούτε έχει δοθεί
παράταση για το υφιστάμενο
4. Το αντίστοιχο πρόγραμμα του
ΕΚΠΑ τελειώνει τον Ιούνιο του 2013 και εκτός του ότι δεν έχει υπάρξει προκήρυξη
για συνέχισή του, έχει ήδη σταματήσει και η χρηματοδότησή του. Να σημειωθεί ότι
το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ, επομένως δεν επιβαρύνει τον κρατικό
προϋπολογισμό
Ερωτάται ο κ.
Υπουργός
1. Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί άμεσα ώστε να συνεχιστούν
απρόσκοπτα και χωρίς ολέθρια χρονικά κενά τα εν θέματι Προγράμματα;
2. Για ποιους λόγους έχει σταματήσει η χρηματοδότηση του Προγράμματος του
ΕΚΠΑ;
Οι ερωτώσες
Βουλευτές
Μαρία Γιαννακάκη
Μαρία Ρεπούση
Ερώτηση της
βουλευτού Β' Πειραιά Μαρίας Γιαννακάκη σχετικά με την κατά παράβαση του νόμου
αναφορά σε καταγωγή ή ιθαγένεια συλληφθέντων ατόμων
2 Απριλίου 2013
Ερώτηση
Προς τους κ.κ. Υπουργούς Δημοσίας Τάξης & Προστασίας του Πολίτη & Ναυτιλίας και Αιγαίου
Προς τους κ.κ. Υπουργούς Δημοσίας Τάξης & Προστασίας του Πολίτη & Ναυτιλίας και Αιγαίου
Θέμα: «Αναφορά σε
καταγωγή ή ιθαγένεια συλληφθέντων ατόμων κατά παράβαση νόμου και εγκυκλίων»
Σε συνέχεια της Απόφασης 67/2002
της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΧ), η Ελληνική
Αστυνομία εξέδωσε τις υποδειγματικές διαταγές 9001/5/24γ/23-4-2003,
9001/5/24ι/1-10-2003 και 7100/23/8-α/26-9-2004 καθιστώντας σαφές πως «δεν
επιτρέπεται ανακοίνωση κοινωνικής ομάδας, φυλετικής καταγωγής, εθνοτικής
προέλευσης ή υπηκοότητας συλληφθέντος προσώπου, ενώ με ιδιαίτερη προσοχή
αντιμετωπίζονται θέματα ανακοινώσεων για ανήλικους παραβάτες».
Με την απόφαση της ΑΠΔΠΧ και τη
θέση που διαμορφώθηκε με τις εγκυκλίους της ΕΛ.ΑΣ. ευθυγραμμίστηκε και το
Λιμενικό Σώμα, όπως γνωστοποίησε με το 115056/104/21-10-2003 έγγραφό του στο
Συνήγορο του Πολίτη και το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι που
είχε υποβάλει σχετικό αίτημα, διευκρινίζοντας πως «δεν έχουμε καμιά αντίρρηση
για την εξάλειψη της αναφοράς στην ιθαγένεια των εκάστοτε συλλαμβανομένων
ατόμων».
Επί χρόνια οι εγκύκλιοι αυτοί
εφαρμόζονταν πιστά και στα δελτία τύπου υπήρχε αναφορά μόνο σε «ημεδαπούς» και
«αλλοδαπούς». Πρόσφατα όμως και οι δυο υπηρεσίες αναφέρουν τη συγκεκριμένη
ιθαγένεια των αλλοδαπών (πχ. «υπήκοοι Αλβανίας» κτλ), καθώς και τα εθνοτικά
χαρακτηριστικά (ομογενείς, Ρομά, αθίγγανοι, κτλ.). Χαρακτηριστικό είναι δελτίο
τύπου της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης Περιφέρειας Πελοποννήσου της
23/12/2012 όπου αναφέρονται πως συνελήφθησαν «πέντε (5) ημεδαποί, δύο (2)
ημεδαποί ΡΟΜΑ, ένας (1) ημεδαπός ΡΟΜΑ, δύο (2) ημεδαπές, έξι (6) αλλοδαποί».
Κατόπιν των ανωτέρω,
Ερωτώνται οι
αρμόδιοι Υπουργοί
1. Παραμένουν σε ισχύ ή ανακλήθηκαν οι εγκύκλιοι και αποφάσεις της
Ελληνικής Αστυνομίας και του Λιμενικού Σώματος που εκδόθηκαν το 2003 σε
εφαρμογή της απόφασης της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα;
2. Αν παραμένουν σε ισχύ γιατί δεν τηρούνται από τις υπηρεσίες της
Ελληνικής Αστυνομίας και του Λιμενικού Σώματος; Ποια μέτρα θα πάρουν για να
γίνονται σεβαστές οι εγκύκλιοι αυτές και ποιες κυρώσεις θα επιβληθούν σε όσους
τις παραβαίνουν;
Η ερωτώσα Βουλευτής
Μαρία Γιαννακάκη