Κατάστιχο της Σαντορίνης
Το κατάστιχο καταστρώθηκε, σύμφωνα με το εξώφυλλό του, στη Σαντορίνη, στις 30 Απριλίου 1827, και επιγράφεται Κατάστοιχον τῆς Ἐπάνω μεργιᾶς τῶν προσόδων. Καταχωρίζει αρχικά με αλφαβητική σειρά, ανά βαπτιστικό όνομα, τους καλλιεργητές του διαμερίσματος της Επάνω Μεριάς (Οίας και Θηρασιάς) στη Σαντορίνη και την ετήσια σοδειά τους, για να αθροίσει στη συνέχεια την ετήσια σοδειά και την αξία της ανά οικισμό για το σύνολο του νησιού, σε κριθάρι, αρακά, φασόλια, κεχρί, σουσάμι, βαμβάκι, σταφίδα, σύκα, κρασί και βισάντο. Πρόκειται για σημαντικό τεκμήριο για τη μελέτη της αγροτικής οικονομίας της Σαντορίνης και των κοινοτικών οικονομικών της κατά τη διάρκεια των χρόνων της Ελληνικής Επανάστασης.
Έχει ενταχθεί ήδη στις Αρχειακές Συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, στη «Συλλογή Καταστίχων και Πρωτοκόλλων», με Κωδικό Αναγνώρισης Γ 40. Μία μικρή περιγραφή της συλλογής βρίσκεται στην ιστοσελίδα της ΕΒΕ όπου υπάρχει και αναλυτικότερη καταγραφή για το κάθε κατάστιχο ξεχωριστά. Τα τεκμήρια μπορεί να τα μελετήσει κανείς στο Αναγνωστήριο Ειδικών Συλλογών.
Το κατάστιχο αυτό δώρισε στην Εθνική Βιβλιοθήκη ο ιστορικός Δημήτρης Πόρτολος και τον ευχαριστούμε θερμά. Μια μικρή λεπτομέρεια έχει τη σημασία της: ο δωρητής έλαβε την απόφασή του μόλις διάβασε το κείμενο του υπογραφόμενου «Εθνική Βιβλιοθήκη, η αυτοβιογραφία του έθνους». Η αυτοβιογραφία αυτή είναι έργο συλλογικό και θέλησε να συμβάλει και εκείνος στη συγγραφή της. Όσοι πιστοί προσέλθετε!
Σταύρος Ζουμπουλάκης
Πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου
της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος